Bu soruları burada çözebilirsin. Cevabını işaretlediğinde doğru cevap ve çözüm açılır.
Lozan Sonrası Sorunlar
Lozan'da kararlaştırılan Türk-Yunan nüfus mübadelesi uygulanırken İstanbul'da "yerleşik" (etabli) sayılacak Rumların kimler olacağı iki ülke arasında anlaşmazlık konusu olmuştur. Mesele Milletler Cemiyetine götürülmüş, Lahey'den danışma görüşü de alınmış ama kesin bir sonuca bağlanamamıştır.
Bu sorunu iki ülke arasında çözüme kavuşturan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü Gör
Doğru cevap: A
Neden B şıkkı yanlış cevap?Balkan Antantı 1934'te kurulan bölgesel bir güvenlik birliğidir. Etabli sorunu ondan önce, 1930'da çözülmüştü.
Neden C şıkkı yanlış cevap?1926 Ankara Antlaşması İngiltere ve Irak ile imzalanmış, Musul'u Irak'a bırakmıştır. Yunanistan ve mübadeleyle ilgisi yoktur.
Neden D şıkkı yanlış cevap?1921 Ankara Antlaşması Fransa ile imzalanmış, Güney Cephesi'ni kapatıp Suriye sınırını çizmiştir. Lozan'dan ve mübadeleden önce yapıldığı için bu sorunu çözemez.
Neden E şıkkı yanlış cevap?Montrö Boğazlar Sözleşmesi 1936'da Boğazlar rejimini yeniden düzenlemiştir. Nüfus mübadelesinden doğan sorunla ilgisi yoktur.
İstanbul'da yerleşik sayılacak Rumlar sorununu Türkiye ile Yunanistan'ın imzaladığı 1930 Ankara Antlaşması çözdü. Bu antlaşma iki ülke arasındaki yakınlaşmanın yolunu açtı. Balkan Antantı bu yakınlaşmanın sonraki aşamasıdır, 1934'te kurulmuştur ve sorun ondan önce çözülmüştü.
Püf noktasıÜç Ankara Antlaşması'nı tarafıyla ayır: 1921 Fransa (güney sınırı), 1926 İngiltere ve Irak (Musul), 1930 Yunanistan (etabli).
Eğitim İnkılabı
1933 Üniversite Reformu'yla kurulan İstanbul Üniversitesi'nin öğretim kadrosunun güçlenmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?
Çözümü Gör
Doğru cevap: A
Neden B şıkkı yanlış cevap?Darülfünun 1933'te kapatılmış, yerine İstanbul Üniversitesi kurulmuştur. Aynı adla sürmeyen bir kurum yeni kadroyu güçlendiren etken olamaz.
Neden C şıkkı yanlış cevap?Sovyet uzman ve kredi desteği Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı içindir. Sanayi yatırımına yöneliktir, üniversite kadrosuyla bağı yoktur.
Neden D şıkkı yanlış cevap?Yabancı okullar Türk denetimine 1924 Tevhid-i Tedrisat Kanunu'yla bağlanmıştır. Okulları ilgilendiren bu düzenlemenin üniversite kadrosuyla ilgisi yoktur.
Neden E şıkkı yanlış cevap?Türkiye Milletler Cemiyeti'ne 1932'de üye olmuştur. Bu bir dış politika adımıdır, üniversitenin öğretim kadrosunu etkilememiştir.
Yeni üniversitenin kadrosunu Almanya'dan dışlanan bilim insanları güçlendirdi. 1933'te iktidara gelen Nazi yönetimi pek çok bilim insanını görevinden uzaklaştırınca Türkiye bunların bir bölümünü İstanbul Üniversitesi'ne aldı. Darülfünun ise aynı adla sürmedi, Malche Raporu'nun ardından kapatılıp yerine bu üniversite kuruldu.
Heyet-i Temsiliye
Sivas Kongresi'nden sonra Damat Ferit Paşa Hükûmeti istifa etmiş, yerine kurulan Ali Rıza Paşa Hükûmeti, Bahriye Nazırı Salih Paşa'yı Temsil Heyetiyle görüşmek üzere Amasya'ya göndermiştir.
Bu bilgiden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Çözümü Gör
Doğru cevap: A
Neden B şıkkı yanlış cevap?Bilgide Meclisin nerede toplanacağına dair bir karar yoktur. Son Osmanlı Mebusan Meclisi Ocak 1920'de İstanbul'da açıldı.
Neden C şıkkı yanlış cevap?Görüşme İstanbul Hükûmeti ile Temsil Heyeti arasındadır, İtilaf Devletleri taraf değildir. İşgallerin bittiğine dair bir bilgi verilmez, işgaller sürüyordu.
Neden D şıkkı yanlış cevap?Temsilci gönderen İstanbul'dur, Temsil Heyeti bir yetkisini bırakmış değildir. Hükûmet tersine Anadolu'da yitirdiği otoriteyi görüşerek geri almaya çalışıyordu.
Neden E şıkkı yanlış cevap?Damat Ferit Millî Mücadele'nin karşısındaydı ve Anadolu'nun baskısıyla istifa etti. Uzlaşma arayan, onun yerine kurulan Ali Rıza Paşa Hükûmetidir.
Ali Rıza Paşa Hükûmetinin Temsil Heyetiyle görüşmeye bir nazır göndermesi, Anadolu'daki örgütlenmeyi muhatap saydığını ve uzlaşma aradığını gösterir. Görüşmeye giden İstanbul'dur, Temsil Heyeti hiçbir yetkisini bırakmadı. Görüşme iki Türk tarafı arasındadır, işgallerin bittiğini göstermez. Damat Ferit ise Millî Mücadele'nin karşısındaydı ve istifa eden taraftır. Bilgide Meclisin yeriyle ilgili bir karar yoktur, Mebusan Meclisi Ocak 1920'de İstanbul'da açıldı.
Osmanlı Tarihi
Her sınavda ~8 soru
En çok sorulan alt konular
Islahatlar%7
Kültür ve Sanat%6
Kuruluş Dönemi%6
Dağılma Dönemi%5
II. Mahmut Dönemi%4
Dış İlişkiler
Avrupa'daki 1848 ihtilallerinin ardından Osmanlı Devleti ile Rusya ve Avusturya arasında çıkan bunalımın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü Gör
Doğru cevap: D
Neden A şıkkı yanlış cevap?Sırbistan'ın özerkliği 1829 Edirne Antlaşması'nın ardından 1830'da tanınmıştır. Bu gelişme 1848 ihtilallerinden önce, ayrı bir süreçtir.
Neden B şıkkı yanlış cevap?Mısır valiliğinin Mehmet Ali Paşa'nın ailesine bırakılması 1840 Londra Antlaşması'yla kapanan Mısır sorununa aittir. Bu sorun 1848'den öncedir ve tarafı Mehmet Ali Paşa'dır.
Neden C şıkkı yanlış cevap?Kutsal yerlerin anahtarları sorunu Fransa ile Rusya arasındaki Katolik ve Ortodoks rekabetinden doğmuştur. Avusturya ile ilgisi yoktur, süreç Kırım Savaşı'na varmıştır.
Neden E şıkkı yanlış cevap?Kırım Hanlığı'nın bağımsızlığı 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'yla, Osmanlı ile Rusya arasında gündeme gelmiştir. 1848 ihtilallerinden çok öncedir.
Rusya ile Avusturya, 1848 ihtilallerinden sonra Osmanlı'ya sığınan Macar ve Leh mültecilerinin geri verilmesini istedi. Osmanlı Devleti mültecileri teslim etmeyince 1849'da bunalım çıktı. Kutsal yerler sorununda da Rusya vardır ama karşısında Avusturya değil Fransa bulunur.
Meşrutiyet Dönemi
1909'da Kanunuesasi'de yapılan değişikliklerle hükûmet Meclise karşı sorumlu hâle getirilmiş, padişahın Meclisi kapatma yetkisi sınırlandırılmış ve kişileri sürgün etme yetkisi kaldırılmıştır.
Bu değişikliklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Çözümü Gör
Doğru cevap: C
Neden A şıkkı yanlış cevap?Padişahın kişileri sürgün etme yetkisi 1876 metninin 113. maddesinden geliyordu. Bu yetkinin kaldırılması keyfî cezayı önleyerek kişi güvenliğini güçlendirir.
Neden B şıkkı yanlış cevap?Hükûmetin Meclise karşı sorumlu olması parlamenter sistemin temel özelliğidir. 1909 değişiklikleri bu yüzden parlamenter sisteme geçişin ilk adımı sayılır.
Neden D şıkkı yanlış cevap?Hükûmet artık padişaha değil Meclise karşı sorumludur. Sorumlu olunan Meclis hükûmeti denetleyebilir.
Neden E şıkkı yanlış cevap?Meclisi kapatma yetkisinin sınırlanması padişahın Meclis üzerindeki etkisini azaltır. Bu yargı değişikliklerden doğrudan çıkar.
Osmanlı anayasal düzene 1876'da Kanunuesasi'nin ilanıyla geçmiştir, 1909'da yapılan var olan anayasanın değiştirilmesidir. Bu yüzden bu değişiklikler ilk anayasal düzen sayılamaz. Hükûmetin Meclise karşı sorumlu olması, Meclisin onu denetleyebildiğini ve parlamenter sisteme doğru adım atıldığını gösterir. Meclisi kapatma yetkisinin sınırlanması padişahın Meclis üzerindeki etkisini azaltır. Sürgün yetkisinin kaldırılması da kişi güvenliğini güçlendirir.
Duraklama ve Ekonomik Bunalım
XVI. yüzyılın sonlarında Amerika'dan Avrupa'ya taşınan bol miktarda gümüş, ticaret yoluyla Osmanlı ülkesine de girmiştir.
Bu gelişmenin Osmanlı ekonomisindeki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Çözümü Gör
Doğru cevap: B
Neden A şıkkı yanlış cevap?Köylerde nüfus çoğalmadı, tersine köylü toprağını bırakınca köyler boşaldı. Bu kaçışa Büyük Kaçgun denir.
Neden C şıkkı yanlış cevap?Fiyatlar yükselince hazinenin giderleri arttı ve bütçe açık verdi. Gelirin gideri aştığı bir dönem değildir.
Neden D şıkkı yanlış cevap?Bu dönemde timar sistemi bozuldu ve timarlı sipahi sayısı azaldı. Ateşli silah ihtiyacı ise ulufeli asker sayısını artırdı.
Neden E şıkkı yanlış cevap?Ulufe sabit bir maaştır, fiyatlar yükselince aynı parayla daha az mal alınır. Bu yüzden askerin alım gücü yükselmedi, düştü.
Akçe gümüşten basılırdı, piyasaya bol gümüş girince gümüşün ve dolayısıyla akçenin değeri düştü, fiyatlar yükseldi. Devlet akçedeki gümüş oranını düşürünce, yani tağşiş yapınca değer kaybı hızlandı. Fiyatlar yükselince sabit ulufe alan askerin alım gücü düştü, hazine de açık verdi. Köylü toprağını bırakınca köyler boşaldı, timar bozuldu ve timarlı sipahi sayısı azaldı.
Püf noktasıFiyatlar yükselince en çok geliri sabit olan kaybeder. Ayarı düşük akçeyle ödenen ulufe, yeniçeri ayaklanmalarının bir bölümünü bu yüzden doğurdu.
Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
Her sınavda ~2 soru
En çok sorulan alt konular
Soğuk Savaş%20
İkinci Dünya Savaşı%13
Türk Dış Politikası
1930'ların başından 1950'lerin ortasına kadar dostça ilişkiler sürdüren Türkiye ve Yunanistan;
I.Balkan Antantı
II.Sadabat Paktı
III.Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)
oluşumlarından hangilerinde birlikte yer almıştır?
Çözümü Gör
Doğru cevap: C
Neden A şıkkı yanlış cevap?Balkan Antantı doğrudur ama iki ülke 1952'de NATO'ya da birlikte üye oldu. Yalnız Balkan Antantı'nı saymak eksik kalır.
Neden B şıkkı yanlış cevap?Sadabat Paktı Türkiye'nin İran, Irak ve Afganistan ile yaptığı doğu paktıdır, Yunanistan üye değildir. İki ülkenin birlikte yer aldığı oluşumlar Balkan Antantı ve NATO'dur.
Neden D şıkkı yanlış cevap?NATO doğrudur ama Yunanistan Sadabat Paktı'na girmedi. İki ülkenin birlikte imzaladığı bölgesel pakt Balkan Antantı'dır.
Neden E şıkkı yanlış cevap?Yunanistan Sadabat Paktı'na katılmadığı için iki ülke üç oluşumun hepsinde birlikte yer almadı. Ortak oldukları yalnız Balkan Antantı ve NATO'dur.
I. Balkan Antantı: doğru, 1934'te Türkiye ve Yunanistan bu paktı birlikte imzaladı.
II. Sadabat Paktı: yanlış. Bu 1937 paktı doğu sınırı için İran, Irak ve Afganistan ile yapıldı, Yunanistan yoktu.
III. NATO: doğru, iki ülke 1952'de NATO'ya aynı anda üye oldu.
Türk-İslam Devletleri
Her sınavda ~2 soru
En çok sorulan alt konular
Mimari%16
Büyük Selçuklu Devleti
Tuğrul Bey 1055'te Bağdat'a girerek Abbasi halifesini Şii Büveyhoğullarının baskısından kurtarmış; hutbe Abbasi halifesi adına okunmuş ve halife, Tuğrul Bey'e "Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı" unvanını vermiştir.
Bu gelişmeyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Çözümü Gör
Doğru cevap: B
Neden A şıkkı yanlış cevap?Sefer halifeyi Şii Büveyhoğullarının baskısından kurtardığı için bu yargı söylenebilir. Sünni otoritenin güçlenmesi seferin doğrudan sonucudur.
Neden C şıkkı yanlış cevap?Halifeyi kurtaran Selçuklular İslam dünyasında öne çıktı, bu yargı söylenebilir. Halifenin verdiği unvan da bu ağırlığın göstergesidir.
Neden D şıkkı yanlış cevap?Büveyhîlerden kurtulan halife, askerî gücü olan Selçukluların korumasına girdi. Bu yüzden bu yargı gelişmeden çıkar.
Neden E şıkkı yanlış cevap?Halife Tuğrul Bey'e Doğu'nun ve Batı'nın Sultanı unvanını verdi. Bu unvan, hükümdarlığın halife eliyle tanınması demektir.
Bağdat Seferi Sünni Abbasi otoritesini Şii nüfuza karşı üstün kıldı ama mezhep birliği sağlamadı. Bir mezhebin üstün gelmesi mezheplerin birleşmesi değildir, İslam dünyası Sünni ve Şii olarak bölünmüş kaldı. Halifenin Büveyhî baskısından kurtulması Sünni otoriteyi güçlendirdi ve halifeliği Selçuklu korumasına soktu. Verilen sultan unvanı Tuğrul Bey'in hükümdarlığının tanınmasıydı ve Selçukluların İslam dünyasındaki ağırlığını artırdı.
İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
Her sınavda ~1 soru
Töre
Türklerin İslamiyet'i kabul ettikten sonra kurdukları devletlerde, şer'i hukukun yanında hükümdarın koyduğu ve eski Türk geleneklerine dayanan örfi hukuk kuralları da uygulanmıştır.
Bu durum, töre ile ilgili aşağıdakilerden hangisine kanıt olarak gösterilebilir?
Çözümü Gör
Doğru cevap: D
Neden A şıkkı yanlış cevap?Törenin kaynağı toplumun kendi âdet, gelenek ve ahlak anlayışıdır. Bağlamdaki örfi hukuk da yabancı devletlere değil, eski Türk geleneklerine dayanır.
Neden B şıkkı yanlış cevap?Töre kağan dahil toplumun bütün kesimlerini bağlar. Bağlamda belli bir kesimle sınırlı bir uygulamadan söz edilmez.
Neden C şıkkı yanlış cevap?Törenin kaynağı dinî buyruk değil, âdet, gelenek ve ahlaktır. Bağlam da örfi hukuku şer'i hukuktan ayrı bir alan olarak gösterir.
Neden E şıkkı yanlış cevap?Kağan da töreye uymak zorundadır. Hükümdarın yeni kural koyabilmesi, hukukun onu bağlamadığı anlamına gelmez.
Töre İslamiyet'ten sonra da örfi hukuk olarak yaşadı, yani din değişikliğine rağmen varlığını korudu. Eski Türk geleneklerine dayanan kurallar şer'i hukukun yanında uygulanmayı sürdürdü. Kaynağının dinî buyruk olduğu sanılabilir ama örfi hukuk tam da şer'i hukuktan ayrı tutulan alandır.
Püf noktasıBir kurumun büyük bir dönüşümden sonra da sürmesi yalnız sürekliliğini kanıtlar. Kaynağı ya da kimi bağladığı hakkında ayrıca bir şey söylemez.