ALES Türkçe Konuları ve Soru Dağılımı

Hangi konudan kaç soru çıkar

ALES çıkmış sorularına göre her sınavda toplam ~50 Türkçe sorusu

Paragraf

Her sınavda ~36 soru

En çok sorulan alt konular

  1. Çıkarım%29
  2. Cümlelerin Sıralanışı%19
  3. Parçada Değinilmeyen%13
  4. Sözün Anlamı%11
  5. Akışı Bozan Cümle%8

Bu soruları burada çözebilirsin. Cevabını işaretlediğinde doğru cevap ve çözüm açılır.

Çıkarım

Müzeye giren pek çok kişi bir resmin önünde durunca gözünü önce duvardaki küçük etikete çevirir. Sanatçının adını, eserin yılını ve tekniğini okuyup tabloya döner ama artık baktığı şey, biraz da okuduğudur. Bu alışkanlık, sergiyi sessiz bir bilgi yarışmasına dönüştürür. Etiket, izleyiciyi esere yaklaştıran bir kapı gibi görünse de çoğu zaman bakışı önceden çizilmiş bir yola sokar: Ünlü bir ad sıradan bir fırça izini bile değerli kılar, tanınmayan bir ad ise dikkati çabucak dağıtır. Etiketleri kaldırmak gerektiğini düşünmüyorum çünkü bir eserin hangi koşullarda doğduğunu bilmeden onu tam kavramak zordur. Önerim yalnızca sırayı değiştirmek: Önce eserle birkaç dakika baş başa kalmak, ne gördüğünü kendine sormak, sonra etikete bakmak. Böylece bilgi ilk izlenimin yerini almaz, onu sınar ve derinleştirir.

Bu parçadan hareketle yazarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Çözümü Gör

Doğru cevap: A

Yazar etiketleri kaldırmak gerektiğini düşünmüyorum diyerek bilgiye karşı olmadığını gösterir, sonra önerisinin yalnızca sırayı değiştirmek olduğunu söyler. Demek ki itirazı etiketin kendisine değil, eserden önce okunmasınadır. En güçlü tuzak ilk izlenimi bilgiden üstün tutan yargıdır. Oysa parçada bilgi izlenimi sınar, ikisi arasında bir güven sıralaması yapılmaz.

Cümlelerin Sıralanışı

I.Usturlap, Güneş’in ve yıldızların ufuktan yüksekliğini ölçmeye yarayan ve kökeni eski çağlara uzanan bir gözlem aracıdır.
II.Orta Çağ İslam dünyasındaki gökbilimciler bu hesabı geliştirerek namaz vakitlerini belirlemiş, aracı kıble yönünü bulmakta da kullanmıştır.
III.Örneğin aracın yüzüne işlenmiş gök haritası sayesinde gözlemci, ölçtüğü yükseklikten o anki saati hesaplayabilirdi.
IV.Ancak onu yalnızca bir ölçü aleti saymak, yeteneklerinin önemli bir bölümünü gözden kaçırmak olur.
V.Böylece çoğunlukla pirinçten yapılan bu disk, hem bir saat hem de taşınabilir bir gökyüzü modeli işlevi görmüştür.

Numaralanmış cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralanması için hangilerinin birbiriyle yer değiştirmesi gerektiğini bulunuz.

Çözümü Gör

Doğru cevap: E

Yer değiştirmesi gerekenler II ile IV, çünkü IV’teki Ancak onu cümlesi tanımın hemen ardına aittir. I aracı tanımlar ve paragrafı açar. IV ikinci sıraya geçince onu sözü tanımlanan araca döner ve aracın ölçüden fazlasını yaptığını bildirir. III Örneğin ile bu yeteneklerden birini, saati hesaplamayı örnekler. II dördüncü sıraya geçince bu hesabı sözü III’teki saat hesabına bağlanır. V Böylece ile işlevleri toplar ve paragrafı kapatır. En güçlü tuzak II ile III’ü değiştirmektir, oysa Ancak onu cümlesi yine yerinden kopuk kalır.

Parçada Değinilmeyen

Bir binanın fotoğrafı çoğunlukla açılış gününde çekilir: Duvarlar yeni boyanmış, odalar henüz boştur. Oysa bina, asıl hayatına ancak o gün başlar. İçinde yaşayanlar zamanla bir bölmeyi kaldırır, pencerenin önüne raf kurar, bodrumu atölyeye çevirir. Planda salon diye adlandırılan oda, bir gün çocukların ders çalıştığı bir köşeye dönüşür. Yıllar içinde yapı, çizildiği hâlinden çok kullanıldığı hâline benzemeye başlar. Bu değişime direnen binalar, ilk bakışta ne kadar özenli ve gösterişli görünürse görünsün, çoğu zaman erken eskir. Taşıyıcı duvarları her odayı tek bir işe bağlayan bir konut, ailenin büyüdüğü ya da küçüldüğü ilk dönemeçte dar gelir. Uzun ömürlü yapılar ise genellikle sade bir iskelet üzerine kurulur ve içlerinde neyin değişeceğinin kararını kullananlara bırakır. Belki de bir yapıyı değerlendirirken açılış günündeki görüntüsüne değil, yirmi yıl sonra o yapının içinde hâlâ rahatça yaşanıp yaşanmadığına bakmak gerekir.

Bu parçada binalarla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Çözümü Gör

Doğru cevap: A

Cevap malzemenin dayanıklılığa etkisidir, çünkü parçada taş, ahşap ya da beton gibi hiçbir malzemeden söz edilmez. Konu binaların eskimesi olduğu için bu etken akla yatkın görünür ama parçada yoktur. Sade bir iskelet ifadesi en güçlü tuzaktır, oysa bu ifade malzemeyi değil yapının düzenini anlatır.

Sözel Mantık

Her sınavda ~8 soru

En çok sorulan alt konular

  1. Tablo ve Eşleştirme%41
  2. Sıralama%41
  3. Gruplama%14

Sıralama

Bir gözlemevinde Aslı, Burak, Cemre, Doğan, Esin ve Ferhat adlı altı amatör gökbilimci, bir gece boyunca tek teleskobu sırayla kullanmıştır. Her gözlemci teleskoba yalnız bir kez geçmiş, aynı anda iki kişi teleskobu kullanmamıştır. Kullanım sırasına ilişkin bilinenler şunlardır:

•Esin, teleskobu Burak’tan hemen sonra kullanmıştır.
•Doğan, Ferhat’tan önce kullanmıştır.
•Ferhat, teleskobu en son kullanan gözlemci değildir.
•Cemre, Esin’den sonra kullanmıştır.
•Doğan, teleskobu ilk kullanan gözlemci değildir.
•Aslı ile Doğan teleskobu art arda kullanmamıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi olamaz?

Çözümü Gör

Doğru cevap: E

Doğan beşinci sırada olamaz, çünkü Doğan Ferhat’tan önce gelmelidir ve Ferhat son sırada olamaz. Ferhat en geç 5. sırada olduğundan Doğan en geç 4. sıradadır. En güçlü tuzak Ferhat’ın 4. sırada olamayacağını sanmaktır. Oysa Burak, Esin, Doğan, Ferhat, Aslı, Cemre sıralaması bütün koşulları sağlar.

Sıralama

Bir gözlemevinde Aslı, Burak, Cemre, Doğan, Esin ve Ferhat adlı altı amatör gökbilimci, bir gece boyunca tek teleskobu sırayla kullanmıştır. Her gözlemci teleskoba yalnız bir kez geçmiş, aynı anda iki kişi teleskobu kullanmamıştır. Kullanım sırasına ilişkin bilinenler şunlardır:

•Esin, teleskobu Burak’tan hemen sonra kullanmıştır.
•Doğan, Ferhat’tan önce kullanmıştır.
•Ferhat, teleskobu en son kullanan gözlemci değildir.
•Cemre, Esin’den sonra kullanmıştır.
•Doğan, teleskobu ilk kullanan gözlemci değildir.
•Aslı ile Doğan teleskobu art arda kullanmamıştır.

Buna göre Aslı;

I.birinci,
II.üçüncü,
III.altıncı

sıraların hangilerinde teleskobu kullanmış olabilir?

Çözümü Gör

Doğru cevap: C

Cevap I ve III, çünkü Aslı birinci ve altıncı sırada olabilir, üçüncü sırada olamaz. I. Olabilir: Aslı, Burak, Esin, Doğan, Ferhat, Cemre sıralaması bütün koşulları sağlar. II. Olamaz: Aslı üçüncüyse Doğan bitişik ikinci ve dördüncü sıraya geçemez, ilk de olamaz. Ferhat’tan önce geleceği için de en geç 4. sıradadır, bu yüzden Doğan’a yer kalmaz. III. Olabilir: Burak, Esin, Cemre, Doğan, Ferhat, Aslı sıralaması bütün koşulları sağlar.

Tablo ve Eşleştirme

Ayten, Berk, Cemil, Dilek ve Erkan adlı beş üretici, pazartesiden cumaya kadar her gün biri olmak üzere bir semt pazarında birer gün tezgâh açmıştır. Her biri bal, peynir, zeytin, reçel ve tarhana ürünlerinden farklı birini satmıştır. Satışlarla ilgili bilinenler şunlardır:

•Bal, peynirden bir gün önce satılmıştır.
•Cemil çarşamba günü tezgâh açmıştır.
•Zeytin, Dilek’in tezgâh açtığı günden önceki bir günde satılmıştır.
•Tarhana cuma günü satılmıştır.
•Berk, Erkan’dan bir gün sonra tezgâh açmıştır.
•Erkan bal ya da zeytin satmıştır.

Dilek’in reçel sattığı biliniyorsa aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Çözümü Gör

Doğru cevap: D

Cevap Ayten’in tarhana satmasıdır, çünkü Dilek reçel satınca bilgilere uyan iki dağılım kalır ve ikisinde de tarhanayı Ayten satar. Bu dağılımlar Erkan bal, Berk peynir, Cemil zeytin ile Erkan zeytin, Berk bal, Cemil peynir biçimindedir. Erkan’ın bal satması en güçlü tuzaktır, oysa ikinci dağılımda balı Berk satar.

Anlam Bilgisi

Her sınavda ~6 soru

En çok sorulan alt konular

  1. Cümleden Çıkarım%51
  2. Cümlede Boşluk Doldurma%35
  3. Cümle Yorumu%12

Cümleden Çıkarım

Bu kütüphanede ödünç alınan her kitap en geç yirmi bir gün içinde geri getirilmek zorundadır. Süreyi geçiren okurun üyeliği, kitap teslim edilene kadar askıya alınır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

Çözümü Gör

Doğru cevap: C

Üyelik süre geçince askıya alınır ve kitap teslim edilene kadar öyle kalır, bu yüzden üyeliği duran okurda iade edilmemiş kitap vardır. Bir daha ödünç alamama yargısı fazla ileri gider, çünkü askıya alma geçicidir ve kitap teslim edilince biter. Para cezasından metinde hiç söz edilmez. Kitapların çoğunun erken getirildiği bir sıklık bilgisidir, metin böyle bir ölçü vermez. Yirmi bir gün ise kitabın kütüphanede değil, okurun elinde kalma süresidir.

Yakın Anlamlı Sözler

Türk seramik sanatının öncülerinden Füreya Koral, çamuru büyük duvar yüzeylerine taşımaktan hiç çekinmedi. Sanatçının bu gözü pek tavrı, panolarındaki yalın çizgilerde de hissedilir. Süssüz biçimlerden kurduğu dünya, onun işine ne kadar titiz yaklaştığını da gösterir.

Bu parçadaki numaralanmış sözler anlamca yakın olanlarla eşleştirildiğinde hangisi dışarıda kalır?

Çözümü Gör

Doğru cevap: E

Titiz bir işi en küçük ayrıntısına kadar özenle yapmayı anlatır ve öteki sözlerin hiçbiriyle örtüşmez. Çekinmedi ile gözü pek cesaret, yalın ile süssüz sadelik anlamında çift kurar. Çekinmedi bir fiil, gözü pek bir söz öbeğidir ama eşleştirmede biçim değil anlam ölçüdür.
Püf noktası Yakın anlamlı sözleri eşlerken her sözü tek kelimelik anlamına indir. Aynı kelimeye inenler çifttir, yalnız kalan dışarıda kalır.

Uygun Sözcüğü Seçme

Bir yazarın üslubu, kullandığı sözcüklerden çok o sözcükleri ---- biçiminde saklıdır; aynı sözcük, farklı kalemlerde bambaşka bir ---- kazanır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Çözümü Gör

Doğru cevap: A

Boşluklara dizme ve anlam gelir, çünkü üslup sözcüklerin kendisinde değil, yazarın onları art arda dizişindedir. Aynı sözcük farklı yazarlarda sesini ya da yapısını değil, kazandığı anlamı değiştirir. Ezberleme ile değer ikilisinde ikinci sözcük uyabilir ama ezberlemek sözcükleri kullanmak değildir. Sayma, unutma ve çevirme de yazarın sözcükleri kullanış biçimini anlatmaz.
Püf noktası İki boşluklu soruda bir sözcüğü uyan ikiliye aldanma. Önce kesin olan boşlukla ele, kalanı öbür boşlukta sına.

ALES Türkçe için 666 soru uygulamada

Hesap açmadan başlarsın. Denemesi ücretsiz.

Diğer ALES dersleri

  1. Matematik~43
  2. Geometri~7